Ang Princesa Ang Cuyo

Obra ni Bagasay 

Dato anay ang unang tiempo, mi inadian nga ing papamonoan i isarang balo ig maelam-elam den nga Adi. Matinglo andang inadian, abunda ang tanan ig mayad andang pagparangaboien doto.

Ang Mal nga Adi mi anang batang daraga nga anang kapostora bantog asta sa ibang banua. Matamang aga pangaliag sa Mal nga Princesa, pati ren ang isarang bandido.

Isarang sirem, ag tunog ang budyong sa Inadian, senyal nga mi mga bandidong aga abot. Ag oropot nga lagi ang mga tao, ang mga guardia sa palasyo ag tirimes para protektaran ang Mal nga Adi ig ang Princesa.

Pagsampet ang baroto ang Bandido sa baybay, ing pabunayag na nga indi tana ag boat i kagoloan sa isarang kondision – togotan tana ang Mal nga Adi nga pangasawaen ang Princesa.

Ag pakigbagat ang Mal nga Adi sa Bandido ig ag pakig ampang nga kong maliag itatao na ang tanan nga makakayang i tao ang inadian sa Bandido asta sa anang mga kaiban basta beken lamang ang Princesa. Ing paregesan ang Bandido nga ara kakaoman anang ing papakitaw – ang Princesa lamang anang ing titingwa, ara ren iba.

Ag batok ang Mal nga Adi asta anang mga guardia sa Bandido pero ara sanda maimo ay mababaskeg ig mababel ang mga kaiban ang bandido. Nakita ang Princesa nga pipierdien anang Amang Adi animan ing sagang na sanda ig ing kon na sa anang Ama, “Matabid ako ron lamang sa Bandido kaysa mapatay ka pa”.

Maraet man sa leba ang Mal nga Adi, ing dedemdem na ra anang inadian nga kong mi mainabo manda kanana, marasano sanda ren lamang, pati ren da ang Mal nga Princesa?  Tenged nga ang Princesa ren da ang ag pabegsa anang sadili para sa kaosayan andang Inadian, ing recibi ang Mal nga Adi anang proposision ang bandido. Ang gabing dato, ing kasal ang Bandido asta ang princesa.

Pagkatapos ang kasal, ing bendisionan ang Mal nga Adi anang batang Princesa ig ing tawan na isarang kolintas nga malabeg nga porog i mga batong maberde. Ang kolintas nga dato ag alin sa Mal nga Reyna nga ing subli na ra sa anang Ina mi sa andang mga kanunununuan pa.

Ag tabid den ang Mal nga Princesa sa baroto ang Bandido. Maski maraye sanda ren sa inadian, indi pa enged ag seled sa torda ang Princesa maski ano pang aram-aram ang Bandido kanana. Aka katorog ang Bandido sa kaboboayen anang elat. Makamata tana, ing sagiap na nga lagi kung adin den ang Princesa, pero ara na ren nakita. Andang lebe-leba, ag logbo sa baroto ang Princesa tutal natubos na ren da andang inadian ig nalibre na anang Amang Adi sa Bandido.

Maglebas ang pira ka dagon, mi mga poro nga ag oro’lot sa lugar kung sadin nadora ang Mal nga Princesa ig sigon sa mga akaelam sa istorya, ang mga porong dia maman ang kolintas nga ing taw ang Mal nga Adi sa Princesa datong kasalen tana. Ing sosot ang Princesa ang kolintas asta sa oring tiempo tenged ing mamal na mayad anang Ama ig ang andang Inadian.

Ang mga porong ag roloa sa kadagatan maman den ang mga poro ang Cuyo dadi nga kung selengen ta manda medyo sa kolintas nga nabogto. Ang kalag ang Princesa aga tinir sa Cuyo animan asta sa dadi mapopostora pa ra enged ang mga babai doto.

(Ang istoryang dia sigon sa dramang ing tokod ni aning Mrs. Carmencita Ponce de Leon Palao datong 1985 ig ing pa loa sa Pista ang San Agustin.

Si Mrs. Carmencita Ponce de Leon Palao maestra ang kataman kanaten sa Cuyo Central School. Tana ang adviser ang CCS Dramatic Club ig dorong ka antigo mag boat i mga istorya nga tula’dia. Ilam kung nadedemdeman indo pa ang “Gegma ni Princesa Shalimar”, isarang drama-drama ra nga anang ing boat ig aka arabot sa Puerto i paloa. Ang mga artista doto ateng mga kaiban den da digi sa Cuyopress dadi, kung beken man, anang bata.

Tulad sa dadi, si Tayangaw ang aga kabeg ang tronong ing bayan ni Mrs. Palao pero kung me dian pang iba, labi pa sa mga kabatan, ayaw kamo ra maeya nga ipasapo sa kataman.

Ing tatawagan ang mga inables ni Mrs. Palao nga ing papangunan ni Bulalo, Kamarikutan, Pinao, Buskay ig iba pa. Basipang isara kanindo ang aka bel ang talento ni Tia Carmen.)

Advertisements

23 thoughts on “Ang Princesa Ang Cuyo

  1. tayangaw

    hahaha! ako talaga ang aga kabeg den y ang trono? hahaha! si tangay bagasay baya angka jokes!

    Angka sabor da imong pademdem nga dia. medyo nakikita ko y oman sa Mrs. Palao nga aga sulat sa mimeo paper nga pentel pen anang gamit. tengued madelem den anang paneleng ang tiempo nga na handle na ako.

    Dan si Tangay kung tama akeng panemdem artista sa Princesa Shalimar.

    Akeng pinakanadedemdeman sa anang mga play ay ang “Guegmang Cuyonon” asta ang character y Malyang nga si Mrs. Luming Bacosa ang ag ganap.

    Like

    Reply
  2. tayangaw

    My most memorable line from Mrs. Palao:

    ” ANG KATUMBAL MAINTRAS ALULUTO, DOTO AGA ARAT! TULADAN SI MALYANG…”

    – line by Malyang from the play, Ang Gegmang Cuyonon

    Like

    Reply
  3. Kegteng

    Dan manda si Mrs. Palao dorong ka’antigo ag sulat i play. Ang indi ko ra malipatan ay ang GEGMANG CUYONON tenged nga dian ag impisa ang gegman ni AUntie PAT (Cleopatra Dela Torre) mi ni Uncle Rudy (Tabang) nga naoli sa kasalan. Gegmang Cuyonon manda…

    Like

    Reply
  4. banbanen

    Si Ma’am Palao akeng maestar sa Social Studies, kung mag istorya ig mag taw i alimbawa medio nakikita ko ang mga characters sa sobrang galing ag lecture.

    Nalipatan ko ren ang alamat nga dia, salamat sa pag share bagasay na educate ako i oman.

    Like

    Reply
  5. palaminco

    Bagasay, salamat manda sa imong pag-share ang alamat nga dia tenged nga dadi ko tana enged lamang abati. Meintras aga buay manda ang cuyopress duto ta nanaelaman nga duro pa galing kaitey ateng aelaman atetenged sa ateng banua.

    Ang drama nga “…Princesa Shalimar” indi ko malipatan ay ang mga naunang palua ang dramang dan, si tatay isara sa mga guardia i ang princesa.

    Like

    Reply
  6. kutapdi

    dan manda si tangay aka intra sa princesa shalimar. dorong ka bantog ang dramang dan. kung ara ako ikakamali, naipalua anda pa dan sa puerto?
    sa akeng panemdem, ang princesa shalimar ay ang mapusturang si miss quipquip? tama baya tangay?

    Like

    Reply
  7. palaminco

    Pay Kutaps, imong pakiman nga dan ang kaibara, hae-hae. Duto ra manda si Manong Pabling asta ngani si Tay Romeo Bacosa pero indi ko ron matandan kung anono andang role nga darwa.
    ‘MAITEY’ ako pa muro ang mga tiempong dato, haehae

    Like

    Reply
  8. kutapdi

    moro akeng panemdem, si tay pabling ang mal nga adi sa dramang dato. ay dia kabay adin den si tangay? tana maman ang kasasabat y dia tenged mas mi idad tana kanaten haehae.

    Like

    Reply
  9. palaminco

    Pay, diaske kaw. sige ra imong pademdem ang matitinlong agkaratabo ang unang tiempo. hae-hae
    Si tangay manda maman autoridad dian tenged nga tana aka-intreg sa drama.

    Like

    Reply
  10. tayangaw

    ako basta akeng abutan ang ‘Gegmang Cuyonon’ lamang… ang Shalimar nabati ko lamang talaga ki Tangay… bilang ing pa-practice na dan maintras aga kabit y moskitiro ang maite ako pa…

    Like

    Reply
  11. jocelyn m. ponce de leon

    mayad nga adlaw! ako anang libayen y mrs. palao, mientras ing babasa ko indong mga komento tenged sa akeng manang alilipay ako nga maski abuay tana ren apatay adedemdeman indo para nged anang mga binuatan labi pa renda nged anang ing pangtukod nga palua (play), MATAMANG SALAMAT!. Mapungaw, nga kanamen nga anang mga libayen asta mga inables ara aka usoy anang talento, ig mabuay den nga tiempo nga ara aga padayon sa anang ing umpisan. Importante kanateng mga Cuyonon ateng kultura, maski ading lugar sa kalibutan kaw kaabut, kung matud kang Cuyonon, indi ka nged malipat imong ing alinan, animan Tayangaw ipadayon mo anang ing umpisan y Mrs. Palao, patigayon!

    Like

    Reply
  12. luwaw-luwaw

    mayad nga gabi mga kasimanua! ako anang inables ni mam palao, kanamen mg irilog ameng tawag kanana c “mommy”, ing usoy nman lang c manang sarah, ing ipungawan ako ng mabasa ko indong mga comments, c mommy manda durong ing boat nga mga istorya, dia ang princesa ang cuyo ,ara ko ren naabutan ang play, s mga pictures ko ren nkita pati nabasa ko ren lamang s anang libro nga ,na adedemdeman ko pa kulay pink na compilation ang tanang mga istorya, patiguem sa linguaheng cuyonon..ang mapungaw ara namen den nkita ang librong dato..basipa ngani c manong tayangaw ipadayon n ang naumpisan ni mommy.. salamat ki manang bagasay..kmi kabay adedemdeman mo pa mgborogtitinae??salamat uman kanimo..

    Like

    Reply
  13. tayangaw

    luwaw-luwaw asta tita baby…
    damparang! angka begat da y indong ing papabuat kanaken… makuri y dasonan ang dalan nga anang ing buat y Tia Menchie. Hehehe!
    But I’m willing to give it a try… makon sanda ngani sa chinese garter… ‘testing, pag malambo, game!’

    Like

    Reply
  14. tangay

    Masogpat aco anay maite. Kung isusulat co tanan ang mga matitinlong nabuat y ma’am Palao sa pagpabago ang cabui isarang ag alin lamang sa barrio nga naging eskuwela sa Central…saben magtarangisan kita pa dige sa CP.

    Akeng liag lamang y share canindo ay ameng last nga arampangen dato anay nga belen aco andang mag guest speaker sa Central.
    Bago cami mag marcha alin sa Central papacon sa centennial stage, macon tana: Inde na cono malipatan akeng acting sa Princesa Shalimar kami ang nanay y Tirik. Ing ulit-ulit na ang mga sarabien ig sige amueng caradlao. Isara pa mi tula kami datong grade five kami pa sa Rizal section. Aliag na maelaman kung sino gali ang puwedeng ipadara sa Puerto nga “artista kuno” para maca intra sa mga maestro ig maestra nga cast y ang Princesa Shalimar!

    Sa ameng tula mi line nga macon “NGAYON MAHIRAP KA, BUKAS MAYAMAN KA!”

    Inde coron matandan masyado kung ara na ipademdeman nga sa bilog nga klase aco lamang kuno ang ag dara y gururangan sa onan ig mi sigarilyong ing pirit.

    Pag abot kuno sa parteng “ngayon mahirap ka!”…panulangked acong medyo yaget sa gururangan dengan keeb…tapos sa parteng “bukas mayaman ka!”…dayon aco kunong de quatro ig mag sigarilyo, patas ang timid, pabogal mayad…karadlawan kami roman. bwahaehae!

    Dato siguro ang rason kung ayamo kada provincial meet sa Puerto permi kami katabid ni classmate jing-jing maski beken athlete kung inde eatlete —-para mag drama.

    Impesa dato permi ren aga good morning ang mga tindera y Rengel canaken andang laem aco maestro…tenged akeng mga katabid manda sa Princesa Shalimar mga ing gagalang sa Cuyo.

    Een, si Sir Pabling ang ma’al nga adi, si Miss Quipquip ang ma’al nga Princesa, isara sa mga guwardia ay lomismo imong tatay palaminco.

    Mabael nga tabang si Mrs. Palao para mabel akeng pagka erek-erek ang elementary aco pa.

    Adin ka man ma’am Palao elam ko katabid moron si Lord ig sa akeng ena-ena aga ngirit cara sa akeng ing pabunayag nga dia. Matamang salamat canimo!

    Like

    Reply
  15. PAKINASEN

    Tayangaw, kayang kaya mo dan, maski pa agi ta pa sa chinese garter, lambu mo dan, kung sa bulador, maturon den imong na abot, malilipay kami kung sublien mo ig ipadayon ang ing umpisan y manang.

    Like

    Reply
  16. tangay

    Welcam pakinasen! Inde puwedeng inde tacao mademdeman!

    Aga bisita capa ngani kung caisan sa amueng classroom. Medyo camo kambal si ma’am permi aga tabidan around the town. Pag nakita ko ang nanay y subingan pati gekgekan icao nga lagi akeng nadedemdeman tenged sa indong capupustura permi kamong darwa sa unan ang parada kung pista. Ikaw baya mahinhin pa ra? Dige baya sa Chicago matama kang kaitsura – tisay.

    Like

    Reply
  17. bulalo

    hi tita baby welcome to cp,

    ing pungawan ako ang abasa ko indong mga comments adedemdeman ko anang mga kayadan ni mommy (Mrs. Palao ) animan ako a sarig da na mapadayon da ni tayangaw ang anang mga na umpisan,dan ademdemen ko pa na tana maman ang naging chairman pa ang barangayette sa central

    Like

    Reply
  18. PAKINASEN

    Tangay, ikaw ara para nged y uman, asta dadi mahilig kapa ra nged ag pang intrimis, mahinhin ay, beken, kabot pa ngani plaza akeng kadlaw. Kumusta si Manong Demo asta Manang Nieves? Imong bata pira ren? Sino ren daya imong naging asawa? Beken ang sa Puerto? Ang akeng nakilala doto kanda Roy? Mayad ngani mi CP akaka kurumustan kita.

    Like

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s