Alakayo

Obra ni Tayangaw

Dagon: 1980

Si Floresto ay isarang dorong ka maineyaen nga 16-years-old nga aga trabaho bilang kargador sa tindan anda Nay Unsay. Tana ang aga akot y ang mga karga ig paninda nga aga alin sa Antique.

Tengued marapit dara lamang ang tindan sa pantalan… mag apon na lamang ing kakarga sa karatilya ang mga paninda. Magapon tana ra y tulod y ang karatilya maalin sa pantalan papakon sa Alfonsa Cervantes General Merchandise.

Pag apon nga ing pipilayan tana ren … aga kalit tana ag saka y ang puno y ang balunggay sa kilid y ang kudal y ang Saint Joseph Academy para makita na ang mga aga practice sa seled y ang eskwelan after class. Kung beken y dance troupe o Drum and Bugle, mga CAT anang akikita.

Asta maliagan na ang isara sa mga estudyante. Si Jocelyn. Bata y intsik sa Cabigsing. Manggaden. Bright. Dancer, Majorette, asta officer y ang CAT. Pero dorong ka bilyaka.

Kabalik ako ki Floresto nga mas kilala sa tawag nga Pitok. Tana taga Balaguen. Kada Biyernes nga apon aga padengan tana y panaw nga aga tukad sa mga estudyante para bisitaen anang libayen nga 7-years old nga si Badocdoc asta anang nanay nga si Juanita.

Si Juanita ay paralyze. Indi ren kabangon. Animan aga tukad si Pitok para baliwaen sa kama ig parigusan si nanay na. Maintras ing paparigusan na si Nanay na… doto na lamang akaka kwento ang tanan nga anang mga na-experience ang ag lebas nga Dominggo. Ki nanay na na lamang akakakwento kung moro tana y kaliag ki Jocelyn.

Tengued ngani maineyaen… asta aelaman na nga imposibli nga maparapitan na si Jocelyn… ag plano tana nga mag ireg sa Ati-ati bilang Alakayo sa maabot nga pista para maparapitan na anang crush.

Pag sa lansangan tana, ang mga kamalay lamang ang aga check si Nanay na asta sa anang libayen… pero si Badocdoc, isarang doro ra y kabibo nga bata nga tengued sa kuri ang kabui… kaelam denda ag pangusina maski ing dadaplas na lamang ang pinao para mag sengnad.

Si Badocdoc y na, tengued fascinated tana sa mga kwento y ang agkakarainabo sa lansangan, kada aga uli si Manong na ig aga kwento ki Nanay na… aga kunwari tana ag sengnad pero aga pamati tana sa likod y ang sada.

Once a month, ing dadara y Pitok nga magtegbeng anang libayen para patupian sa barbiro y Tay Pat nga sa ing tubangan y anang ing tatrabahoan… pag abot y ang apon… maga elat lamang si Badocdoc y mga estudyante sa gate y ang SJA nga maga tukad nga puede na y padenganan.

Isarang adlaw nga aga elat si Badocdoc sa gate y ang SJA, aka kwento na sa bantay y ang gate kung moro y kaliag si Manong na ki Jocelyn… ara tana y laem-laem nga anang ing kukwentuan si Jocelyn da ( tengued usually ang aga bantay y ang gate ay mga CAT officer.)

Dadi nga naelaman den y Jocelyn nga aliliag kanana ang alakayo sa Ati-ati y ang Balaguen… pag abot kabay y ang pista maga parapit tana ig marabon y sinsilyo para rutuson tana y ayud-ayudan y ang alakayo?

NOTE: Medio alanganin ang Paburit this year, and Tayangaw sez on his email…

Pay, medyo alanganin den ang Paburit. Sa dadi akeng plano minimal den lamang, pero aka bel kita y pwesto sa idalem y ang grandstand sa plaza animan puede ta para dato y set-up as “Cuyo Press Cafe”.

Sa dadi ara kita y ibang choice but to wait for another year for the ‘Paburit’ project to materialize. Ara moro y ibang time of the year nga matamang tao sa plaza.

Para indi ma dismaya ateng mga kasimanua, I’ll share with the site a movie concept na plano ko y shoot late this year or middle of next year as a supplementary project to ‘Ploning’. Meaning, saka independently produced digital movie tana nga beken y mainstream tengued Cuyonon ang majority nga artista asta anang language ay 100% cuyonon.

This is a story I developed to show how art can bridge barriers nga ing set y ang manggad asta y ang mga differences y ing mga taga barrio asta taga lansangan.

Patigayon da y post para makabel ako y comments on the concept ig ma develop ko pa y todo. Asta welcome da ang kung sino mga maliliag nga mag co-produce y ang movie…

Malay ta… dia ang maging unang collaboration project for Cuyo Press… kami digi sa Philippines ang maga produce… kamo dyan sa ibang banwa ang maga pa premiere night.

Advertisements

7 thoughts on “Alakayo

  1. bagasay

    medyo umpisa pa lamang y nobela imong ing sulat nga dia, tayangaw. sa pira ka adlaw basipang ka palua ra sa mga sinean. basta, cuyonon lamang anang limeg para ang mga batang bagong tumurubo indi anda y kaeya nga sanda puruanen. tulad sa dadi kung mi apelyidong cuyonon ing papakimanan ko kung sanda taga cuyo. madangmit andang sabat, “akeng gurang-gurang lamang ang cuyonon, ako taga puerto ron” – damparang! anono kabay ang tawag sa bata y darwa ka cuyonon nga sa puerto ag bael? isarang patigem!

    Like

    Reply
  2. tayangaw

    banbanen asta bagasay… Thanks! I’m really set on doing this with God’s grace. Andan within the year. Digital lamang anay. Bilang training den da y Cedric sa unan y ang camera bago mag roll ang Ploning. Siguro pagkatapos y ang tag-ururan mga November. Malamang lua dia sa akeng contract for Ploning asta pure Cuyunon pati ang mga artista animan makuri y bel y investors digi sa Manila tengued beken y intended for mainstream commercial release.
    Pero maglaem ako this can also be a big help in bringing back the Cuyonon pride.

    Come August, iso-shoot ko ra ang 5-minute-teaser y ang Alakayo sa sa Cuyo. Para magamit ko to solicit funds sa NCCA ( National Commission for Culture and the Arts ), ibang related NGO’s, film markets, asta sa ateng mga kasimanua nga willing ag PATAD y maiteng sinsilyo for a Cuyonon cause.

    Bagasay… ang tawag sa bata y darwa ka Cuyonon nga beken y sa Cuyo ag bael tapos indi ag pang-ambo anang inalinan ay ‘TAI KUTI’. hahaha! Parti sanda y ang ‘TABIRAB GENERATION’. In a way moro, mi kasalanan da andang mga inalinan sa problema nga dia. Medyo sanda ag panlibang nga ara anda natampeki y matinlo animan asisingot ta dadi ang boro y anadang mga bangtas. Hehehe!

    Aka coin ako y bagong term nga ‘TABIRAB GENERATION’ tengued impisa dadi, pag mi nabagat ako nga maski sino nga tentative anang pag-arambon y anang pagka Cuyonon… maski anono pa anang explanation… akeng isasabat lamang kanana… “Tabirab!!!!”

    Like

    Reply
  3. Lato

    Matinlo imong plano Tayangaw….Ipadayon mo dan ig aparaet ako nga dia seselengen beken lamang y ang mga Cuyonon pati ra ang mga taga ibang lugar. Nademdeman mo ang kanta ni Freddie Aguilar nga “ANAK”? Di ba dan ing salin sa katorse (patigayon y tsek kung tama) ka lingguahe??? Ig isara pa, oso dadi ang mga drama nga aga alin sa ibang lugar nga ing tetelesan anda anang sarabien kung sadin ing papalua ang serya…..

    Like

    Reply
  4. lokus

    matinlo imong project nga dia tayangaw, basipa mag materialize da. Dan cguro indi ra ag pabaya ang mga Cuyonon pa ra dian. its about time na ipakita ta aten matinlong banua na ing kukon na CUYO. Kung mi apakiman kanaken kung ako taga adin, akeng sabat ako taga Cuyo. Abebereng ako kung ayamo ing kakaeya ang iba andang banwang Cuyo, pero kung mag Tagalog sanda puntong Cuyonon da. (No offense meant) pero dia maman kamatudan.. Anono kabay andang isasabat kung pakimanan sanda. AKO PUERTONON?

    Like

    Reply
  5. Kegteng

    As always, proud ako kanimo Tangay-aw. Basipa ra mandang madayon imong project nga dia. Malay ta, kabut dan sa mga international film fest para sa mga independent films. Hehehe! Kundan ako ka bilib kanimo animan maraye ren ang nanabut akeng isip. Dan ara ren magakon nga beken sanda y Cuyonon kung makilala ren ngani ang Cuyo sa ibang banwa. Ang kapungaw y isipen tay marake manda nga ing kakaeya andang sanda Cuyonon. Ilam den lamang….

    Like

    Reply
  6. Gagasing

    Tayangaw matinlo imong naisip na dan! beken lang sa matinlo ateng banwa, sa cuyo matamang talento pero lamang ara opportunidad na maipakita asta madevelop. Adiman basipang madayon imong project na dan para maipakita ta sa tanan ateng ing mamal na banwa katabid ateng kultura, saot(dance) asta musika! God bless!

    Like

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s