Imbis nga… 02/12/2008

Ling-ling imbis nga Silip

Porabil imbis nga Bago (e.g. Porabil ako ma umpisa’…)

Naidlao o Naidlaw imbis nga Namiss

Apora’ imbis nga Dali-dali

Tagbalay imbis nga Tao po.

Kanogon imbis nga Sayang

Mi dian pa kabay?

Imon 12/12/2007

Aga pamati’ ako kagabi’ ang kanta ni Ruben Palarca maintras aga odaday tay nabati ko ang bisarang IMON. Sa isarang parti ang kanta’ makon tana…

Kung imong nobya’ mapostora’ ig mi katabid nga iba’, siguradong mapangimon kaw

Dia kabay maman ang Jealous sa english o Pity? Magseselos o Magtatampo? Magasilos o Magasongon? – anono enged kabay ang ‘saktong maliag i kon ang bisarang imon?

Cuyonon Expressions 11/20/2007

Asta magkolay ako sa Cuyo marakeng mga Cuyonon Expressions ang akeng nakarabati, kaisan kung nakakarabasa ko didi sa CP ang iba, kakangirit ako’ maliao maski saka bilog ako lamang langkoy’ balikid sa akeng likod.

Dagi ang pira ka bilog nga akeng adedemdeman:

• Paerep
• Arolints – Nag alin sa “aro lintian”
• Masyads – Nag alin sa “Masyado”
• Kabay dan ara ra
• Adaday
• Ano ren?
• Ka’eya ra
• Ako indi
• Panulay
• Diamat

Ang iba nakaraipatan ko ren. Tenged iba-iba ateng hinerasyon elam ko nga iba-iba ra ang mga Cuyonon Expressions nga nag uso dato anay. Anono kabay ang imong nadedemdeman? [Banbanen]

Related posts: Mga Bisarang Cuyonon, Idioms

Mga bisarang Cuyonon 11/13/2007

Mi na kolikta akong pira ka bisarang Cuyonon nga nababati ta sa mga malam dato anay. Kung mi nadedemdeman kamo, patigayon da ag partisipar agod indi ta malipatan!

Dagi ang mga bisara ig dia beken kami sigurits sa anang meaning animan kung mi mga mali paki inform kami rang lagi. Kung na’elaman indo ang maliag y kon ang Malabeg y sinelengan patigayon lamang sa comment box. – TIA

1. Ako maski sunogon indi ag pangalamo singko – nga maliag ko’y kon ako ara kuwarta.
2. Pag pang-awan anay imong dalan – Maliag’ y kon ayoson mo anay imong kabui porabil ka’ magpalabet sa kabui ang ibang tao.
3. Ang kalabasa indi ag pamonga y barantiong – maliag y kon, ang mga bata ara ibang susublien kung beken andang mga gorang-gorang.
4. Malapad y kaniogan – maliag y kon bengel.
5. Sansoy nga ara sengseng – maliag y kon sungaw o ing loloko.
6. Naga pasampora anang maragket – maliag y kon naga pasapet.
7. A paoran anang asin – maliag y kon a’ pabogal.

Cuyonon mi papakonan 11/08/2007

Sa Article ni Katherine Jack: I am a Cuyonon and I love my language – ing interview na si nay Ester Timbancaya Elphick – atetenged sa anang ing bubuwat nga Cuyonon Dictionary ig asta ren da sa ateng kultura.

Para sa ka’elaman ang tanan si nay Ester ay naga patikaseg nga magbuwat isarang dokumento para kanateng tanan. Naga patikaseg tana para makatinir kitang mga Cuyonon y standard writing system. (Cuyonon of course) Makon tana ngani ki Kat Jack:

without written texts, most of the cultural heritage and history of Cuyo will be lost.

Ig, dugang na pa…

(more…)

kabay da’ ara ra! 10/27/2007

Ara duda nga tanan kita ka’elam ag english, piro ing pili pa ra’enged i ang Cuyo Press ang ateng limeg o bisara tenged unique tana ig ma’ambeng i pamatian labi pa kung mabuay ka reng ara kaka’uli sa’aten.

Na kon ko nga unique ig ma’ambeng i pamatian tenged mi mga bisara kitang pirming aga’uso nga ara ‘saktong maliag i kon piro kakataw i’ kalipayan kanateng tanan.

Pabetang ta ang… “kabay dan ara ra!” – dan kung ara kita kalibotan kung adin ag alin or ayamo ‘ag uso indi ta masakayan. Animan on that note pasanag ko’ arabuay.

Dato konong mal nga adlao (ilam lamang kung anong dagon), maintras naga saka ren sa Mt. Aguado, siyimpri nagakaranta ang mga malam. Ig isara sa andang ing kakanta ang mga oras nga dato ay… “Naga inelsel ako…” (Na visualize indo? dorong ka ligo!), ig kada katapos ang kanta, porabil magpangodos midio silinsio ma’ete… mi nag limeg kono nga kabatan makon da… “Kabay dan ara ara.” umpisa’ dato ag’uso ren ang…”kabay da’ ara ra!”

Dan maman anang istoria ang “kabay dan ara ra!” toinkz! basipang beken da sungaw – Read part-1 of kabay dan ara ra here

Ing luluko o Ing Intrimis? 09/27/2007

Mi saka batang cuyunon ang aga ngaul y mag baeg sa anang tatay tengued ing intrimis tana y ang solteros. Dayun y pakimanan ang tatay ang solteros kung anuno anang ing buat sa bata? Mag sabat ang solteros, wi makon ara…ing luluko ko lamang dayun dong tangol. Pagkabati ang tatay dayun na y pekpekan ang solteros y magkon, ara baling intrimisen mo akeng bata, indi mo lamang y lukon kentreng kaw!

Ang bisarang dia ay “very common” kanateng cuyunon nga kaysan ing gagamit ta ang bisarang loko imbes nga intrimis. Ano kabay manda ang matinlo y gamiten puera sa darwang akeng nasambit para indi kita mapabutilan?

obra ni Kutapdi

Kotao Kotao 09/19/2007

Medio ang kaibara ang kantang dia, nadedemdeman ko si tatay. Ing post ko dia tenged lamang sa tatlo ka cuyonon words. Ang Kotao-kotao, Baridad, asta Itaplak.

Kotao kotao kong aga kotao kotao kong apon;
Mapatay sa gegma baridad sa getem;
Indi maingaranan ang pito ka birso;
Ang panyong palaran itaplak sa olo.

Crowning in the morning, Crowning in the afternoon;
Die of love, but not of hunger.
The seven verses cannot be mentioned
But the lucky  handkerchief must be palced on one’s head.

Source: Lydia Mary De Leon

Cuyonon Words 09/18/2007

Malaka ko ren lamang mabati ang Cuyonon words nga…

1. Siringanan
2. Banggira
3. Taplak

Ing imbitar ko kamo nga’ y define ang mga words nga dan sigun sa indong pagka intindi ig gamiten sa short sentence. Kung kakabuat kamo andan’ y maeteng Joke alin sa mga words nga dan, sigurits mas mi sab.

Obra ni Tangay